Dit is de stand van zaken van cultuureducatie in Noord-Holland

06 nov 2020 - heel Noord-Holland

Hoeveel Noord-Hollandse scholen hebben een opgeleide ICC’er en lukt het de scholen om tot een samenhangend schoolprogramma voor cultuur te komen? Nemen scholen vooral kant en klaar cultuuraanbod af of stellen ze zelf een programma samen? Hebben scholen een goed beeld van de beschikbare financiële middelen? En welke aandachtspunten zien scholen voor de komende vier jaar? Deze en nog veel meer vragen worden beantwoord in het rapport ‘Stand van zaken cultuureducatie in primair en speciaal onderwijs in Noord-Holland’.

Halverwege 2020 is onder de basisscholen in Noord-Holland (excl. Amsterdam) een vragenlijst uitgezet door onderzoeksbureau Sardes, in opdracht van de provincie Noord-Holland en Plein C. Ondanks het feit dat dit samenviel met de ingrijpende coronamaatregelen hebben 131 scholen deelgenomen, een krappe 20%. Het onderzoek geeft daarmee een representatief beeld van de huidige stand van zaken in de provincie.

Het onderzoek gaat in op de wijze waarop cultuureducatie in de scholen wordt ingevuld en in hoeverre de scholen daar tevreden over zijn. Ook verbeterpunten en knelpunten komen aan bod, die de komende jaren aandacht behoeven.

Van beleid naar praktijk
Wat opvalt is dat veel scholen aangeven dat ze een ICC’er hebben en een vastgelegde visie op cultuureducatie, maar het desondanks toch lastig vinden om cultuureducatie op een duurzame manier in het schoolprogramma op te nemen. Er zijn weinig scholen die werken vanuit één samenhangend programma en alleen bij muziek wordt er soms met methodes gewerkt. Ook wordt aangegeven dat de ICC’er alleen niet voor deze borging kan zorgen, draagvlak in team en directie is belangrijk.

De meeste scholen zijn toch redelijk tevreden over de cultuureducatie op hun school, nog meer over het externe aanbod dan over de eigen activiteiten; de eigen deskundigheid in cultuurvakken wordt niet zo hoog ingeschat. Minder dan de helft van de scholen legt nu een verbinding tussen het binnen- en buitenschoolse programma.

Veel scholen besteden vooral aandacht aan beeldende vakken, aan muziek (ook dankzij diverse stimuleringsregelingen) en aan erfgoed, dat ook terugkomt bij zaakvakken aardrijkskunde en geschiedenis. Vakintegratie, het combineren van cultuureducatie met andere vakken, komt incidenteel voor bij de basisvakken als taal en rekenen, en wat vaker bij de zaakvakken. Twee derde van de scholen wil inzetten op doorgaande lijnen van groep 1 tot en met groep 8 voor (onderdelen van) cultuureducatie. Zo’n leerlijn komt al het vaakst voor bij muziek.

Op weg naar betere borging
Veel scholen zien de borging van cultuureducatie als een aandachtspunt. De scholen vinden de impact van cultuur op hun leerlingen van belang, voor talentontwikkeling, brede vaardigheden en ook in het kader van kansengelijkheid. Nu is cultuureducatie vaak toch weinig structureel. Aangegeven wordt dat cultuureducatie minder afhankelijk zou moeten zijn van de leerkrachten en directie, dat er meer borging en draagvlak wenselijk is, meer inzet van vakdocenten maar ook meer deskundigheid van de leerkrachten zelf.

Knelpunten die men ervaart zijn het gebrek aan tijd en een structureel budget; het aanvragen van projectsubsidies wordt als tijdrovend ervaren. Het bezoeken van cultuur buiten school stuit op een derde groot knelpunt: het vervoer. Het rapport eindigt met een aantal aanbevelingen. Download hier het volledige rapport>